Jakie są wymogi co do sporządzania, zatwierdzania i udostępniania sprawozdania finansowego?

Napisany przez ukazał się dnia 26 maja 2014 w Rzeczpospolita | 0 komentarzy

SPRAWOZDANIA FINANSOWE  – WIZYTÓWKĄ SYTUACJI FINANSOWEJ FIRMY

Sprawozdania finansowe są głównym źródłem informacji na temat sytuacji finansowej i majątkowej firmy. Poza koniecznością spełnienia wymogów prawnych powinny odpowiadać podstawowym potrzebom informacyjnym użytkowników zewnętrznych, którymi mogą być: inwestorzy, instytucje finansujące np. banki, kontrahenci, wierzyciele, firmy konkurujące. Dzięki temu, że zawierają elementy obowiązkowe, wspólne dla wszystkich jednostek mogą być źródłem pozwalającym na porównanie sytuacji i kondycji finansowej różnych podmiotów. O ile Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF/MSR) pozwalają na większą dowolność w zakresie sposobu prezentowania informacji w sprawozdaniu finansowym, to już ustawa o rachunkowości wyznacza konkretne ramy.

Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniach finansowych określają załączniki do ustawy o rachunkowości.

  • Załącznik nr 1 dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji,
  • Załącznik nr 2 dla banków
  • Załącznik nr 3 dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji.

Podstawowa zasada stanowi, że sprawozdanie finansowe musi zostać sporządzone w taki sposób, aby odpowiadało warunkom określonym w art.4 ust.1 uor, to znaczy aby przedstawiało rzetelnie i jasno sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki.

Poza informacjami merytorycznymi istotna jest prezentacja informacji w sprawozdaniu finansowym.

Sprawozdanie finansowe – ogólne zasady

Zgodnie z Art.45 ust.1 ustawy o rachunkowości (uor) sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, o którym mowa w art. 12 ust. 2 uor, oraz na inny dzień bilansowy, stosując odpowiednio, zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, określone w ustawie. Przy czym:

  • sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z MSR.
  • sprawozdania finansowe jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

Sprawozdanie finansowe składa się z:

  • bilansu;
  • rachunku zysków i strat;
  • informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

Sprawozdanie finansowe jednostek podlegające corocznemu badaniu, obejmuje ponadto

  • zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym,
  • rachunek przepływów pieniężnych

Sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności jednostki powinny zostać sporządzone w walucie polskiej i w języku polskim. Dane liczbowe można wykazywać w zaokrągleniu do tysięcy złotych, jeżeli nie zniekształca to obrazu jednostki zawartego w sprawozdaniu finansowym oraz w sprawozdaniu z działalności.

Zgodnie z art.50 uor informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym mogą być wykazywane ze szczegółowością większą niż określona w załącznikach do ustawy, jeżeli wynika to z potrzeb lub specyfiki jednostki.

W przypadku gdy informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego nie wystąpiły w jednostce zarówno w roku obrotowym, jak i za rok poprzedzający rok obrotowy, to przy sporządzaniu sprawozdania finansowego pozycje te pomija się.

Sprawozdanie finansowe powinno obejmować dane finansowe za rok bieżący oraz dane finansowe za rok poprzedni (dane porównawcze).

Rok obrotowy nie zawsze obejmuje równe 12 miesięcy. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie przyjętego roku obrotowego, to można księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny. Zatem w sytuacji rozpoczęcia działalności na przykład w drugiej połowie 2013 roku nie ma konieczności sporządzania sprawozdania finansowego na dzień 31.12.2013. Pierwsze sprawozdanie finansowe zostanie sporządzone na dzień 31.12.2014.

Uproszczone sprawozdanie finansowe

Ustawa o rachunkowości dopuszcza sporządzenie uproszczonego sprawozdania finansowego (art. 50 ust. 2 uor). Uproszczone sprawozdanie finansowe mogą sporządzić jednostki, które w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie osiągnęły dwóch z następujących trzech wielkości:

1) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób,

2) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro,

3) przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro

Sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej, zawiera informacje w zakresie ustalonym w załączniku nr 1 literami i cyframi rzymskimi. Informację dodatkową sporządza się w odpowiednio uproszczonej formie.

Sprawozdanie finansowe oddziału

Zgodnie z art. 51.uor jednostka, w skład której wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe, sporządza łączne sprawozdanie finansowe, będące sumą sprawozdania finansowego jednostki i wszystkich jej oddziałów (zakładów), wyłączając odpowiednio:

1) aktywa i fundusze wydzielone;

2) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze;

3) przychody i koszty z tytułu operacji dokonywanych między jednostką a jej oddziałami (zakładami) lub między jej oddziałami (zakładami);

4) wynik finansowy operacji gospodarczych dokonywanych wewnątrz jednostki, zawarty w aktywach jednostki lub jej oddziałów (zakładów).

Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w pkt 2–4, jeżeli nie wpływa to ujemnie na spełnienie obowiązku rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.

Do sprawozdania finansowego jednostki, w której skład wchodzą oddziały (zakłady) znajdujące się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tam sporządzające sprawozdania finansowe, włącza się odpowiednie dane wynikające z bilansów tych oddziałów (zakładów), wyrażone w walutach obcych, przeliczone na walutę polską po obowiązującym na dzień bilansowy średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Natomiast dane z rachunku zysków i strat przelicza się po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów na dzień kończący każdy miesiąc roku obrotowego, a w uzasadnionych przypadkach – po kursie będącym średnią arytmetyczną średnich kursów na dzień kończący poprzedni rok obrotowy i dzień kończący bieżący rok obrotowy, ogłoszonych dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe na skutek tych przeliczeń różnice wykazuje się w łącznym sprawozdaniu finansowym jednostki, w pozycji „Różnice

kursowe z przeliczenia”, jako składnik kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny.

Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego

Ujawnienia zawarte w informacji dodatkowej są cennym źródłem konkretnych informacji o sytuacji majątkowo – finansowej jednostki. Informacja dodatkowa powinna zawierać istotne dane i objaśnienia niezbędne do tego, aby sprawozdanie finansowe odpowiadało warunkom określonym w art.4 ust.1 uor, to znaczy aby przedstawiało rzetelnie i jasno sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki. Zakres informacji koniecznych do ujawnienia w informacji dodatkowej jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji zawarty jest w Załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości.

Pierwszym elementem informacji dodatkowej jest wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmujące:

1) nazwę (firmę) i siedzibę, podstawowy przedmiot działalności jednostki oraz wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego rejestr,

2) wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony,

3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym,

4) wskazanie, że sprawozdanie finansowe zawiera dane łączne, jeżeli w skład jednostki wchodzą wewnętrzne jednostki organizacyjne sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe,

5) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności. Założenie kontynuacji działalności ma wpływ na przyjecie metod wyceny aktywów i pasywów. W przypadku braku założenia kontynuacji działalności należy dokonać wyceny aktywów i pasywów według cen sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen w księgach rachunkowych, stąd tak istotne jest czy sporządzając sprawozdanie finansowe kierownik jednostki zakłada kontynuację działalności. Kierownik jednostki deklarując zamiar kontynuowania działalności przez jednostkę może zawrzeć następującą informację w sprawozdaniu finansowym:

Na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie są nam znane przesłanki, które wskazywałyby na istnienie poważnych zagrożeń dla możliwości kontynuowania przez jednostkę działalności w najbliższym okresie. Dlatego sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu, że działalność będzie kontynuowana w okresie nie krótszym niż jeden rok od dnia bilansowego.”

6) w przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w ciągu którego nastąpiło połączenie, wskazanie, że jest to sprawozdanie finansowe sporządzone po połączeniu spółek, oraz wskazanie zastosowanej metody rozliczenia połączenia (nabycia, łączenia udziałów),

7) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), pomiaru wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru.

Kolejny element informacji dodatkowej to dodatkowe informacje i objaśnienia. Są to objaśnienia zarówno liczbowe jak i słowne Ich postać może być nieco dostosowywana do potrzeb jednostki.

Są one uszczegółowieniem, wyjaśnieniem bądź rozszerzeniem danych zawartych w bilansie, rachunku zysków i strat czy w zestawieniu zmian w kapitale bądź rachunku przepływów pieniężnych.

W przypadku gdy w danej jednostce zarówno w roku badanym, jak i w roku go poprzedzającym nie wystąpiły zdarzenia dotyczące poszczególnych pozycji informacji dodatkowej, wówczas pozycje takie można pominąć.

W informacji dodatkowej szczegółowego omówienia wymagają między innymi:

  • instrumenty finansowe, szczególnie w jednostkach, których sprawozdania finansowe podlegają badaniu przez biegłego rewidenta, co powoduje konieczność stosowania w zakresie ujęcia, wyceny i prezentacji w sprawozdaniu finansowym znacznie bardziej szczegółowych informacji,
  • tworzenie rezerw i ustalanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego
  • realizacja umów o usługi w tym budowlane o okresie realizacji dłuższym niż 6 miesięcy
  • połączenia spółek – dane w zakresie metody połączenia, metody rozliczenia.
  • Konsolidacji jednostek lub możliwości odstąpienia od konsolidacji.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe – obowiązek sporządzania.

Obowiązek sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego spoczywa na jednostce dominującej. Art. 55 uor stanowi, że jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej obejmujące dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli, bez względu na ich siedzibę, zestawione w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę. Sprawozdaniem tym obejmuje się również dane pozostałych jednostek podporządkowanych (zależnych, współzależnych oraz stowarzyszonych).

Zwolnienia z obowiązku sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego:

Jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla bez dokonywania wyłączeń konsolidacyjnych spełniają co najmniej dwa z następujących warunków:

  1. Łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 250 osób;
  2. Łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 7.500.000 euro;
  3. Łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 15.000.000 euro.

Drugie zwolnienie ma zastosowanie, gdy jednostka dominująca, zależna od innej jednostki, mającej siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium EOG, przy czym jednostka dominująca lub jednostka jej podporządkowana jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu, zamierza ubiegać się lub ubiega się o dopuszczenie papierów wartościowych do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów EOG może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego jeżeli:

  1. Jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co najmniej 90% udziałów tej jednostki, a wszyscy pozostali udziałowcy tej jednostki wyrazili zgodę;
  2. Jednostka dominująca wyższego szczebla obejmie konsolidacją zarówno zależną od niej jednostkę dominującą, jak i wszystkie jednostki zależne od jednostki dominującej zwolnionej ze sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Zatwierdzanie sprawozdań finansowych

Zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego zgodnie z art. 53 ust. 1 uor powinno nastąpić nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Oznacza to, że w przypadku jednostek, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym (kończy się 31 grudnia) zatwierdzenie powinno nastąpić do 30 czerwca roku następnego. Należy pamiętać że jeśli sprawozdanie finansowe podlega badaniu to przed zatwierdzeniem jednostka powinna otrzymać opinię i raport z badania sprawozdania finansowego.

Ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych i otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki kontynuującej działalność powinno nastąpić w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego. (Nie później niż 15 lipca).

Udostępnianie sprawozdań finansowych: 

Złożenie w KRS:

Kierownik jednostki wpisanej do KRS w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego składa je we właściwym rejestrze sądowym. Biorąc pod uwagę fakt, że sprawozdanie finansowe jednostki, której rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym powinno zostać zatwierdzone najpóźniej do dnia 30 czerwca, złożenie do KRS powinno nastąpić najpóźniej do dnia 15 lipca. Złożenia wymaga:

– wprowadzenie do sprawozdania finansowego

– bilans

– rachunek zysków i strat

– dodatkowe informacje i objaśnienia

– zestawienie zmian w kapitale (w przypadku jednostki podlegającej obowiązkowi badania)

– rachunek przepływów pieniężnych (w przypadku jednostki podlegającej obowiązkowi badania)

– sprawozdanie z działalności jednostki

– opinia biegłego rewidenta

– uchwała o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego

– uchwała o podziale zysku (pokryciu straty).

Złożenie do publikacji w „Monitorze Polskim B”:

Od 1 stycznia 2013 roku nie ma obowiązku publikowania sprawozdań finansowych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski B”.

Natomiast sprawozdanie finansowe podlegające badaniu jednostek (w tym osób fizycznych), które nie składają sprawozdań finansowych do KRS powinno zostać złożone do publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Z kolei sprawozdanie finansowe spółdzielni – do publikacji w Monitorze Spółdzielczym.

Złożenie w urzędzie skarbowym:

Złożenie sprawozdania finansowego w urzędzie skarbowym powinno nastąpić w ciągu 10 dni od jego zatwierdzenia.

Złożenia wymaga:

– wprowadzenie do sprawozdania finansowego

– bilans

– rachunek zysków i strat

– dodatkowe informacje i objaśnienia

– zestawienie zmian w kapitale (w przypadku jednostki podlegającej obowiązkowi badania)

– rachunek przepływów pieniężnych (w przypadku jednostki podlegającej obowiązkowi badania)

– opinia biegłego rewidenta

– raport biegłego rewidenta

– uchwała o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego

Pliki pdf:
26.05.2014 SF – sporządzanie, zatw., udost.

Zostaw Odpowiedź

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *