Wybór biegłego rewidenta

Napisany przez ukazał się dnia 28 lipca 2014 w Rzeczpospolita | 1 komentarz

Czas pomyśleć o wyborze biegłego rewidenta do badania sprawozdania finansowego za rok 2014.

Lipiec to czas, kiedy sprawozdanie finansowe jest już zatwierdzone. (Obowiązek zatwierdzenia sprawozdania finansowego określony został w art. 53.1 uor. Zgodnie z nim roczne sprawozdanie finansowe jednostki, podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego. Zatem w przypadku jednostek, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, zatwierdzenie sprawozdania finansowego za rok 2013 powinno nastąpić do dnia 30.06.2014).

W tym momencie księgowi i dyrektorzy finansowi mają już jasną sytuację czy sprawozdanie finansowe za kolejny rok obrotowy – to jest 2014 będzie podlegało obowiązkowi badania.

Przypomnijmy że obowiązkowi badania na mocy art. 64.1 uor podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe kontynuujących działalność:

  • banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji;
  • spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych;
  • jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych;
  • jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;
  • spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji;
  • pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:
  • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,
  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro,
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro.
  • Badaniu podlegają sprawozdania finansowe spółek przejmujących i spółek nowo zawiązanych, sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie, a także roczne sprawozdania finansowe jednostek sporządzone zgodnie z MSR.
  • Badaniu podlegają również roczne połączone sprawozdania finansowe funduszy inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami oraz roczne sprawozdania jednostkowe subfunduszy.

W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (oraz innych podmiotów, nie podlegających obowiązkowi badania na podstawie pozostałych przesłanek) kluczowymi przesłankami decydującymi o obowiązku badania sprawozdania finansowego będą kryteria wielkości spółki. Zatem już w lipcu, na podstawie sprawozdania finansowego sporządzonego za rok 2013 można stwierdzić czy sprawozdanie finansowe za rok 2014 należy Poddać badaniu przez biegłego rewidenta.

Kryteria obowiązku badania sprawozdania finansowego:

Wg art. 64.1 ustawy o rachunkowości Stan na 31.12.2013
Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty Co najmniej 50 osób
Suma aktywów bilansu Co najmniej 2.500.000 euro x 4,1472* zł./euro = 10.368.000 zł.
Przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów oraz operacji finansowych Co najmniej 5.000.000 euro x 4,1472 zł/euro = 20.736.000 zł.
* kurs średni NBP z dnia 31.12.2013 r.

Jednostki podlegające obowiązkowi badania powinny zatem pomyśleć przynajmniej wstępnie o wyborze podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych już latem. Umożliwia to dobre przygotowanie się do wyboru podmiotu oraz podpisania umowy i omówienia warunków badania. Jest to przydatne szczególnie w przypadku podmiotów, których sprawozdania finansowe będą badane po raz pierwszy, kiedy to dział księgowości będzie po raz pierwszy na potrzeby audytu przygotowywał dodatkowe zestawienia, kalkulacje. Dokładne informacje czego audytor będzie potrzebował pomagają w sprawnym przygotowaniu danych finansowych podlegających weryfikacji.

Należy pamiętać, że jednostki podlegające badaniu mają szersze obowiązki sprawozdawcze. Są one zobowiązane do sporządzenia poza bilansem i rachunkiem zysków i strat także zestawienia zmian w kapitale własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych. Zarówno zestawienie zmian w kapitale własnym, jak i rachunek przepływów pieniężnych powinny zawierać dane za bieżący rok obrotowy oraz dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy.

Wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego dokonuje organ zatwierdzający to sprawozdanie, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę dokumenty stanowią inaczej. W zależności od formy prawnej pod jaką funkcjonuje jednostka, organem który dokona wyboru biegłego rewidenta będzie:

  • Osoba fizyczna – właściciel
  • Spółka cywilna, jawna, partnerska, komandytowa – wspólnicy
  • Spółka komandytowo – akcyjna – walne zgromadzenia
  • Spółka akcyjna – zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy
  • Spółka z o.o. – zwyczajne walne zgromadzenie wspólników
  • Przedsiębiorstwo państwowe – rada pracownicza, a w przypadku jej braku – organ założycielski
  • Spółdzielnia – walne zgromadzenie

Na mocy art. 66.6 uor jeśli wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego dokonał organ, który nie jest do tego upoważniony, to badanie takie jest nieważne.

Z kolei kierownik jednostki powinien zawrzeć umowę o badanie sprawozdania finansowego z podmiotem uprawnionym do badania w terminie umożliwiającym jego udział w inwentaryzacji znaczących składników majątku.

Przez kierownika jednostki rozumie się członka zarządu lub innego organu zarządzającego, a jeżeli organ jest wieloosobowy, to członków tego organu, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych rzez jednostkę. W spółce jawnej i spółce cywilnej za kierownik jednostki uważa się wspólników prowadzących sprawy spółki. W spółce partnerskiej są to wspólnicy prowadzący sprawy spółki albo zarząd, a w odniesieniu do spółki komandytowej i komandytowo – akcyjnej – komplementariusze prowadzący sprawy spółki. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki uważa się tę osobę (zasadę tę stosuje się również do osób wykonujących wolne zawody). Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora a także syndyka lub zarządcę ustanowionego w postępowaniu upadłościowym.

Znaczącymi składnikami majątku są zazwyczaj środki trwałe lub zapasy. Inwentaryzację składników majątku przeprowadzaną na ostatni dzień roku obrotowego można rozpocząć nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem tego roku a zakończyć nie później niż 15 dnia następnego roku.

W związku z powyższym w jednostkach, w których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym wyboru biegłego rewidenta dokonuje się w miesiącach wrzesień – grudzień.

Utrata prawa do uproszczeń w związku z powstaniem obowiązku badania sprawozdań finansowych.

Jeżeli sprawozdanie finansowe jednostki będzie podlegało badaniu po raz pierwszy należy pamiętać o tym, że wraz z obowiązkiem badania, jednostka traci prawo do stosowania uproszczeń.

Według Krajowego Standardu Rachunkowości nr 7 „Zmiana zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym – ujęcie i prezentacja” (KSR nr 7) – powstanie obowiązku poddania badaniu sprawozdania finansowego wiąże się z utratą możliwości stosowania niektórych uproszczeń.

Utratę prawa do stosowania tych uproszczeń przyjmuje się za zmianę zasad (polityki) rachunkowości (punkt 3.6 KSR nr 7).

Sposób dokonania zmian zasad rachunkowości oraz ich termin reguluje art. 8.2 uor. Według tego przepisu w celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji jednostka może, ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, bez względu na datę podjęcia decyzji, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą.

W związku z obowiązkiem badania sprawozdania finansowego następuje utrata możliwości dokonywania kwalifikacji umów leasingowych wyłącznie według zasad określonych w przepisach podatkowych. Oznacza to, że trzeba zgodnie z ustawą o rachunkowości kwalifikować leasing finansowy i ujawniać w księgach środki trwałe (na podstawie umowy leasingu finansowego zgodnie z kwalifikacją wg uor).

Po drugie następuje utrata uprawnienia do rezygnacji z ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego. (Uproszczenie to może być stosowane na podstawie art. 37.10 uor).

Po trzecie jednostka traci możliwość wyceny instrumentów finansowych wyłącznie według zasad określonych w ustawie o rachunkowości. Wraz powstaniem obowiązku poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego powstaje obowiązek uwzględniania przy wycenie instrumentów finansowych rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych;

Ponadto następuje utrata możliwości rezygnacji z ustalania normalnego poziomu wykorzystania zdolności produkcyjnych (Uproszczenie to można stosować na podstawie art. 28.4a uor).

Ustawa o rachunkowości przewiduje też możliwość sporządzenia uproszczonego sprawozdania finansowego. Natomiast w sytuacji obowiązku badania sprawozdania finansowego nie ma możliwości sporządzenia uproszczonego sprawozdania finansowego.

Na podstawie art. 50. 2 uor informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym mogą być wykazywane w sposób uproszczony.

Jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie osiągnęła dwóch z następujących trzech wielkości:

  – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób,

– suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro,

– przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły       równowartości 4 000 000 euro

może sporządzić sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej, wykazując informacje w zakresie ustalonym w załączniku nr 1 literami i cyframi rzymskimi. Informację dodatkową sporządza się w odpowiednio uproszczonej formie.

W przypadku gdy informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego nie wystąpiły w jednostce zarówno w roku obrotowym, jak i za rok poprzedzający rok obrotowy, to przy sporządzaniu sprawozdania finansowego pozycje te pomija się.

Kryteria sporządzenia uproszczonego sprawozdania finansowego:

Wg art. 50.2 ustawy o rachunkowości Stan na 31.12.2013
Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty Co najmniej 50 osób
Suma aktywów bilansu Co najmniej 2.000.000 euro x 4,1472* zł./euro = 8.294.400 zł.
Przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów oraz operacji finansowych Co najmniej 4.000.000 euro x 4,1472 zł/euro = 16.588.800 zł.

* kurs średni NBP z dnia 31.12.2013 r

Należy szczególną uwagę zwrócić na informację dodatkową – noty objaśniające do sprawozdania finansowego. Zazwyczaj jednostki sporządzając sprawozdanie finansowe posługują się szablonem/wzorem sprawozdania finansowego z roku poprzedniego. Zatem jeśli w poprzednich latach jednostka sporządzała uproszczone sprawozdanie finansowe a sprawozdanie finansowe za bieżący rok obrotowy będzie podlegało obowiązkowi badania konieczne będzie rozszerzenie informacji dodatkowej o noty zgodnie z załącznikiem nr 1 ustawy o rachunkowości. (Poza takimi elementami jak zestawienie zmian w kapitale i rachunek przepływów pieniężnych).

Kary….

Na podstawie art.79. pkt 1) uor, kto wbrew przepisom tej ustawy nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. W związku z tym, że wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, w tym również dotyczących sporządzania i badania sprawozdań finansowych należy do kierownika jednostki, to on jest odpowiedzialny za poddanie sprawozdania finansowego badaniu. W przypadku spółki z o.o. kierownikiem jednostki jest jej zarząd. Zatem to na członków zarządu spółki z o.o. mogą zostać nałożone sankcje karne za niezbadanie sprawozdania finansowego.

Pliki pdf:
28.07.2014_Wybór biegłego rewidenta

Jeden Komentarz

  1. Ciekawy artykuł! :)

Zostaw Odpowiedź

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *